27 Kasım 2019 Çarşamba
RENKLER VE KİŞİLİKLER
14 Kasım 2019 Perşembe
BLOGUMUN DOĞUM GÜNÜ
BLOGUMUN DOĞUM GÜNÜ…
Vakti zamanında bir yeniçerinin eline biraz para geçer. Adamcağız biraz keyiflenmek niyetiyle, bir sazende ile bir hanende tutar. Çilingir sofrasını hazırlar keyifle sofraya kurulur, “bir şeyler söyleyin de keyfimiz yerine gelsin” diye de buyur. Hanende, başlar söylemeye: Şarkının sözleri uzuuun mu uzun
- Ey sevgili!
- Gül müsün süsen mi?
- Servi misin ay mı bilmem?
- Bilmem ki bu perişan aşığa kastın nedir?
- Sana nasıl hizmet edeceğimi bilmem?
-Bilmem ki sussam mı yoksa şarkı mı söylesem?
- Sen neredesin ben nerde bilmem?
-Bilmem ki niçin, beni bazen öldürür, bazen de mutlu kılarsın?
Hanende bilmem, bilmem dedikçe
adamcağızın sabrı taşar, öfkesi başına sıçrar. Yatağanını sıyırdığı gibi
şarkıcının boğazına dayar ve gürler;
-Be adam yetti gayri bilmediklerin! Bunları bırak ta bildiğini söyle!
Şimdilik bende ne söyleyeyim bilmiyorum.
Kafamda onlarca şey cirit atıyor, onları sıraya sokmaya çalışıyorum ama… Hele
bir başlayalım bakalım mevtam görelim neyler…
***
“ Bu hikâyeyle blog dünyasına merhaba diyeli tam beş sene olmuş… Bu gün benim doğum günüm; pardon… Yani bloğumun doğum günü…
Blog
hakkında hiçbir bilgim olmadan girdiğim bu yol benim için heyecanlı keşifler
kadar zorluklarla da dolu bir macera oldu. Teknik uygulamalar hakkında bilgim
olmadığı için; kıra sara, orasını burasını kurcalaya kurcalaya yol aldım uzun
süre. Hala da bu konuda ilerleme kaydettiğim söylenemez ama eh işte, işimi görecek kadar da olsa bir dekorasyon
yapabildim bloğumda.
İlk günler hiç tanımadığı bir mahalleye yalnız başına yeni gelen bir çocuk
ürkekliği vardı üzerimde. Sadece yazılarımı paylaşıp çıkıyordum. İki yıl kadar
böyle sürdü. Sonra yavaş yavaş etrafı keşfe çıktım. Deep’e yazdığım bir yorum
ile farklı bir yöne evrildi yolum.
Blog ziyaretçilerinin, yaz döneminde azaldığına dair bir yazıda ziyaret
trafiği ortalamalarını paylaşmıştı Deep. Azaldığını söylediği ziyaretçi trafiği
bile oldukça yüksekti. ”Bu ortalamayı gördükten sonra ben deprasyon
picamalarımı giymeye gidiyorum” demiştim Deep e.
Sonra o “melabaa” dediği yorumlarından biriyle ziyarete geldi. Kapıyı çalıp
“melabaa” dedikten sonra dil çıkartan bir çocukla karşılaşma şaşkınlığı yaşadım
önce. Tabi sonra yaramaz ve muzip üslubunun onun alametifarikası olduğunu öğrendim.
Deep’ in elimden tutup, blog apartmanına takdimi ile yaşadığım yabancılık,
yerini sıcak bir ortama girmenin rahatlığına bıraktı.
İşte üç yıldır daha aktif olduğum blog maceram hayatımda ki “”iyi ki” lerimden biri oldu.
Yaşanmışlıklarıma “keşke” demeden bakmaya çalıştım hep. Yaşadığım her zorluğun,
her sıkıntının bana bir şeyler söylemeye, bir şeyler öğretmeye çalıştığını fark
ettim. Olayların bana ne demek istemeye çalıştığına odaklandım. “Keşke” değil “iyi
ki “ demeyi öğrenmeye çabalıyorum. Ama blog benim için doğrudan” iyi ki”
dediklerimden oldu.
Çok güzel insanlar tanıdım burada. Kendini geliştirmeye çabalayan, emeğe,
çabaya değer veren, saygılı sevgi dolu arkadaşlar. Hayatın içindeki hoyratlık,
kabalık yok burada. Diğer sosyal medya mecralarında ki linç kültürü,
saygısızlık, nobranlık yok. Çok farklı dünya görüşüne sahip, farklı
yaşanmışlıkları olan, üstelik çok farklı yaş aralığında ki insanların birbirleriyle
sıcak dostluklarına şahit olmak içimi ısıttı.
Okumaya, yazmaya, kitaba, filmlere, dizilere dair paylaşımlar yapan, değer
üretmeye, değer katmaya çabalayan; hayattaki farkındalıkları, sosyal
sorumlulukları önceleyen, insana ve var olan her şeye değer veren; değerli insanlar var.
İyi ki başladım blog yazmaya, iyi ki tanıdım sizi güzel insanlar…
HAMİŞ: Eski yazılarımı
dolaşırken kendimi “Çöpçüler Kralı” filmindeki yaşlı emekli amca gibi
hissettim. Hani her olumsuz durum için apartman camından beline kadar sarkıp
sesleniyordu mahalleliye. ”Ben bunu gazeteye yazdım.” Ben de, birçok şey için “ben bunu yazdım
bloğuma “ der gibi yazılar yazmışım ilk başlarda. Zaten bloğa başlama amacım da
kalemime işlerlik kazandırmak ve alanımla ilgili makale tarzı yazılar yazmaktı.
Tabi mahalleye alıştıktan sonra gelen rahatlıkla, epeyce bir “saldım gitti
“tarzı yazılar yazmışım. “Amaan boş ver, olsun o kadar “ diyorum…J J J
7 Kasım 2019 Perşembe
BÜYÜYÜNCE ÖĞRENİRSİN...
Merhaba küçük
kız sana haberlerim var
Beden eğitimi dersinde sıranın en arka sıralarında olmaktan kurtulacaksın. Ama daha vakit var. Yine de çok şey bekleme bence. Boyum uzasın diye basket oynamaya çalışıyorsun ya. Çalışma işte. Daha top sürmesini beceremiyorsun. Voleybol ve hentbol takımlarına falan da giremeyeceksin zaten. Senin gibi kıpır kıpır, ağaç tepelerinde dolaşan, keçi gibi dağ tepe tırmanan bir kızın, beden eğitimi dersi, nasıl orta olur ki?
Oluyor işte...
Sonraları da hiçbir zaman, beden eğitiminden tam
not alamayacaksın, üzgünüm
O haşhaş
tohumlarına benzeyen ipek böceği yumurtaların var ya, onları bahara kadar iyi sakla.
Yoksa bahar gelince, o kımıl kımıl küçük tırtıllardan almak için, biriktirdiğin
pullardan bazılarını arkadaşlarına satmak zorunda kalacaksın. Sen ipek
böceklerini beslemek için komşuların bahçesinde ki dut ağaçlarının tepelerinde,
yaprak toplamaya devam et ama ben yine de söylemiş olayım. Ne kadar çok ipek
böceğin olursa olsun onlardan ipek elde edemeyeceksin. En fazla içinden kelebek
çıkınca delinen beyaz ve sarı kozaların olacak. Ha bak belki onlardan pano
yapabilirsin.
Ben kim miyim?
Jetgillerde ki
uçan arabaları hasretle beklediğini biliyorum. Maalesef hala uçan araba
yapılmadı. Yalnız bazı yerlerde uçan taksi çalışmaları başlamış duyduğuma göre.
Belki bir gün uçan araban da olur kim bilir… Ama bak cep telefonun var.
İnternet diye bir şey icat edildi birde. Telefonun sabun kadar bir şey ama
ekranı var. Onunla internete de bağlanıyorsun.
İnternet nasıl
bir şey mi? Nasıl anlatsan bilmem ki? Kocaman sanal bir dünya. Sen sanal dünya ne
onu da sorarsın şimdi. Neyse annenin hep dediği gibi büyüyünce anlarsın… Ne
yapsın kadıncağız, o kadar çok soru soruyorsun ki mecburen büyüyünce diye seni
başından savıyor.
Telefonundan
internetle sanal dünyaya bağlanıyorsun oradan filmleri dizileri falan izliyorsun.
Sanal mektup gönderiyorsun. E mail diyorlar. Daha sosyal medya, anlık iletişim
falan var ama çok da kafanı karıştırmayayım. Merak ettiğin her şeyi de
internetten öğrenebiliyorsun. O kocaman ansiklopedileri okumak için kütüphaneye
gitmene gerek kalmıyor. O zamana kadar sen merakla ansiklopedi okumaya devam et
şimdilik. Senin için ulaşılmaz büyülü bir dünya olan ansiklopedileri sonraları
gazeteler kuponla bedava verecekler.
Bir de yenmeyip
içmeyip harçlığını yatırdığın dergileri biriktirmekle uğraşma. Kalabalık
yapıyor, toz tutuyor diye annen hapsini
komşu çocuklarına dağıtacak. Flütünü de arkadaşının kızına verecek.
Sana iyi ve
kötü haberlerim var. Şimdi aklına bile gelmeyen hayal bile edemediğin şeylere
sahip olacaksın. Ama kötü haber bunlara ulaşman hiç de kolay olmayacak. Çok
büyük gayret ve mücadele gerekecek. Olsun… Ama inan ki değer.
Resim yapmayı
sakın bırakma, O akrabaların Hollanda’dan getirdiği, kullanmaya kıyamadığın sulu
boyaların ve pastel boyaların bitecek diye de korkma sakın, bösüver. Burada da
çok güzel resim malzemeleri var artık. Yazmaya devam et derim ama çokta gerekli
mi bilmiyorum. Bir iki kompozisyon yarışması kazanacaksın ama edebiyat
fakültesi hayalin gerçekleşmeyecek. Tarih fakültesi de. Hayat sana sürprizler
hazırlıyor. Şu anda aklından geçirmediğin bir bölümü okuyacaksın. Ama inan bana
çok daha fazla seveceksin bölümünü. Hayalini kurduğun kocaman kütüphanen de
gerçekleşecek.
İnsanları
sevmeye ve güvenmeye devam et. Medeni cesaretini kaybetme diyeceğim ama maalesef
içine kapandığın, sosyalleşmeden çekindiğin dönemlerin var ileride. Olsun ama
aşacaksın. İçgüdülerine de güven derim. Akrep sezgilerin var senin. İçine
sinmeyen hoşlanmadığın insanların yamuğu çıkıyor eninde sonunda. Onlardan uzak
dur derim. Bir de her olumsuz şey için kendini suçlamaktan vaz geç, yıpranırsın.
Daha çok şey
söyleyeceğim ama seni n kafanı da fazla karıştırmak istemem. Yaşayınca
göreceksin derim. Hata yapmaktan, denemekten korkma. Deneyimlerin, yaşadıkların
seni sen yapacak.
Ha bak şu yabancı
dil meselesini şimdiden halletmeye bak. Çok sevdiğin klasikleri orijinal
dilinden okuyabilsen ne güzel olur ama değil mi? Hem tek yabancı dil de
yetmiyor artık. Dünya globalleşti,
kocaman küresel bir köy oldu.
Global, küresel
falan ne mi?
Büyüyünce öğrenirsin!
25 Ekim 2019 Cuma
HOLLYWOOD KARAKTERLERİ TARZ DEĞİŞTİRİRSE !!!
Resimler bir sanat eseri olmasının yanında yapıldığı
dönemin sosyal hayatına dair de birçok şey anlatır. Klasik
resmin Batı’da altın dönemlerini yaşadığı yıllarda ve öncesinde
Osmanlı’da minyatür sanatı icra ediliyordu. Minyatür çok
küçük yapılmış ince ince işlenmiş resimler için kullanılan bir terim
aslında. Osmanlıda minyatüre tasvir yani (resim) , bu eserleri yapan kişiye de
musavvir (resimleyen) ya da nakkaş (işleyen) deniliyor.
Her şeyi olduğu gibi tuvale geçiren klasik resim
sanatından daha farklı bir sanat minyatür. Figürlerde anatomiye uygunluk
aranmaz. Perspektif, ışık- gölge gibi klasik resim sanatında kullanılan
teknikler kullanılmaz. Figürler birbirini kapatmadan resmedilir.
Eserde ki en önemli şahıs en büyük boyutta yapılır. Yapılar ve
canlılar arasında oran orantı aranmaz ve en ince detaylara kadar işlenir.
Mesela bir figürün sakalları tek tek çizilir. Yani oldukça ilginç ve günümüz
modern sanatlarına daha yakın bir sanat dalı.
Zamanında maliyeti nedeniyle ancak zengin
ve önemli şahıslara, sipariş üzeri yazılan kitaplarda bulunan
minyatür sanatı günümüzde daha ulaşılabilir şekillerde icra
ediliyor.
Bu minyatür ustalarından biri de çok ilginç işlere
imza atan ve oldukça genç olmasına rağmen dünyaca tanınan bir sanatçı. Minyatür
ve illüstratör sanatçısı Murat Palta. Bitirme tezi olarak
hazırladığı “Tasvir-i Hollywood” projesinde, meşhur Hollywood filmlerini
minyatür sanatına uygun olarak resmetmiş. Oldukça ilgin ve eğlenceli bir
çalışma olmuş. Zaten o da bu çalışmaları Minyatür sanatının 21. Yy temsilcisi
olmak ya da minyatür sanatını ayağa kaldırmak gibi düşüncelerle değil eğlendiği
için yaptığını söylüyor. Belki etkisi de bu
doğallıktan kaynaklanıyor.
Sanatçı daha sonra Yeşilçam filmlerini anlattığı
“Tasvir-i Yeşilçam” ve Dünya klasiklerinden bazı romanları da çizmiş. Tabi
bunların hepsini burada paylaşabilmem mümkün değil.
Çok beğendiğim bu minyatürlerden bazılarını sizinle
paylaşmak istiyorum.
Hamiş: Osmanlıca bilenlerin affına sığınarak bazı resim altı yazılarını da kendimce yorumlamaya çalıştım. Benim en çok beğendiğim ve eğlendiklerim Rumilerle süslenmiş Batman sembolü, gül koklayan Darth Vader ve Kill Bill minyatürleri oldu. Umarım siz de beğenirsiniz…
11 Ekim 2019 Cuma
HEİDİ’NİN KIRMIZI PABUÇLARI
HEİDİ’NİN KIRMIZI PABUÇLARI
Bir
gurup arkadaş köylerdeki ihtiyaç sahibi çocuklar için bir kampanya düzenlemeye
karar verir. Ulaşabildikleri köy okullarında ki çocuklara ayakkabı temin edeceklerdir.
Duyurdukları çevrelerinden olumlu geri dönüş alırlar, birçok kişi bu güzel
harekete destek olma sözü verir.
Kampanyanın
simgesi bir çift kımızı pabuçtur.
Hevesle
çalışmaya başlar arkadaşlar, bu güzel kampanya için. Beklediklerinin çok
üzerinde destek görmüşlerdir. Alınan yardım sözlerinin ardından köy okulların
öğretmenlerine ulaşırlar, ihtiyaç sahibi çocukların listesini ve ayakkabı
numaralarını isterler. Çocuklara kırmızılı,
allı pullu süslü ayakkabılar göndermek istediklerini anlatırlar.
Aldıkları
cevap oldukça ilginç ve acıdır.
-Gayretiniz için çok teşekkür ederiz. Gerçekten ayakkabıya ihtiyacı olan çok öğrencimiz var ama lütfen ayakkabılar anlattığınız gibi renkli ve süslü olmasınlar. Zira buraların iklimi ve alt yapısı böyle ayakkabılar giymek için uygun değil. Sağlam yapılı koyu renkli ayakkabı ve botlara çok ihtiyaç var…
***
Heidi
çizgi filmini izlemeyen veya kitabını okumayan çok az çocuk vardır her halde.
Çizgi filmde neşeyle koşup oynayan, keçi gibi hoplayıp zıplayan Heidi’nin
çıplak ayakları hiç dikkatinizi çekti mi bilmem ’Çok daha fakir olan Peter’in
kaba saba da olsa ayakkabıları varken Heidi çıplak ayakla koşar. Kitapta
rahatça koşup oynayabilmek için ayakkabılarını ve giysilerini çıkarıp attığı
anlatılır.
Geçtiğimiz
senelerde bir yazar Heidi’ni ayaklarının çıplak olmasının aslında bir sembol
olduğunu ve Johann’a Spyri’nin bu göndermeyle, İsviçre’de bir zamanlar yaşanan
Köle çocuklar-Veridinkinde gerçeğine işaret ettiğini iddia eder.
Heidi’nin
çıplak ayaklarının özgürlüğü mü yoksa köleliği mi sembolize ettiği tartışmalı
lakin köle çocuklar gerçeği buz gibi bir hakikat.
1789’da
İsviçre’de 14 yaşından küçük çocukların çalışması yasaklanır. Bir süre sonra
belki bu açığı kapatmak için bilerek, belki de iyi niyetle başlayan bir
uygulama aslından uzaklaşarak, büyük bir kötülüğün kapılarını aralar.
Anne
babaları suç işleyen ya da kendileri suçlu olan, anne babaları ölen ya da ayrılan,
ebeveynleri borçlu olan çocuklar sahip çıkılmak! Üzere kiliseler aracılığı ile toplanır,
papazlar tarafından evlatlık! Olarak çiftlik sahiplerinin yanına verilir.
Çocuklar
burada karın tokluğuna bile değil aç karnına çok ağır şartlar altında çalıştırılır.
Bir daha onları arayan soran olmaz. Zira bunlar suçlu ya da borçlu anne
babaların kurtarılmış(!) çocuklarıdır.
Birçoğu ağır yaşam koşullarından dolayı ölür,
sorgusuz sualsiz gömülür. Kalanlar hayvanların yanında ahırda yatar, sabahın
köründe kalkar tarla işleri ve hayvanların bakımını yapar, çuvaldan bozma
giysiler giyer, kuru ekmeğini soğuk suyla ıslatarak karnını güya doyurur(!). Dayak yerler, cinsel istismara uğrarlar, ölenler
ölür kalanlar İsviçre ekonomisine ve çiftçilerine(!) katkıda bulunmaya devam
eder…
Bu
çocuklar hemen hemen her zaman çıplak ayaklıdır. Zira iki yılda bir verilen
ayakkabıları çocukların çabucacık büyüyen ayaklarına küçük gelir veya yaşam
şartları yüzünden parçalanır. Johanna Spyri Heidi’nin şahsında bu çıplak ayaklı
çocuklara selam gönderir.
Bu
durum 1960 ‘lı yılların başına kadar sürer ve 1974 yılında da resmen
yasaklanır.
İsviçre halkı zor da olsa
bu gerçekle yüzleşir ve 11 Nisan 2013 de devlet resmen bu çocuklardan ve
ailelerinden özür diler. Daha sonra sağ kalanlar veya ailelerinde tazminat
verilmesi üzerine çalışmalar yapılır.
Bu
gün Dünya Kız Çocukları günü.2012 Yılında Birleşmiş Milletler kararıyla 11 Ekim
Dünya Kız Çocukları Günü olarak kabul edildi. Bu gün kız çocuklarının
cinsiyetlerinden ötürü uğradıkların ayrımcılığa karşı farkındalığı arttırmak
üzere kutlanıyor.
Dünya
üzerine ve ülkemizde milyonlarca kız çocuğu halen ucuz tarım iş gücü olarak
kullanılıyor. Ayrımcılığa uğruyor eğitim hakkı engelleniyor, çocuk yaşta
evlenmeye zorlanıyor. Cinsel ve duygusal istismara uğruyor, yakınlarından
şiddet görüyor.
Dünyada
gelişmekte olan veya geri kalmış ülkelerde durumları çok daha vahim.
Batı
ülkeleri bir nebze de olsa geçmişte ki ayıplarıyla yüzleşip telafi etme yoluna
gidiyorlar. Maalesef bizde gelenek ve görenekler halen kız çocuklarının önüne
engel olarak çıkarılıyor ve bu konuda farkındalık istenen seviyede değil. Eğitim
imkânları fakir ailelerde erkek çocuklar içinde çok iç açıcı değil ama kızlar çocuklar
için durum daha vahim.
Son
senelerde biz nebze de olsa kızların eğitime ulaşma imkânlarında bir iyileşme
var mı? Emin değilim.
Ama bizde de kızının okula gidebilmesi için, kendi imkânlarıyla 14 kilometre yol yapan koca yürekli bir baba var. Ellerinden öpülesi bu koca yürekli baba gelecek adına ümitlerimi yeşertti doğrusu…
6 Ekim 2019 Pazar
BİZİM MAHALLE SİZİN MAHALLEYİ YENER …
POST turuth-
KURGULANMIŞ GERÇEKLİK
Çocukluğumuzun
paylaşılamayan oyun alanı, sokağımızın köşesindeki arsa oldu uzun süre.
Biz kızlar
bebeklerimizi alıp evcilik oynamaya giderdik arsaya. Topladığımız çakıl taşlarını
yan yana dizerek oturma odası, mutfak, balkon, sınırları oluşturur, ardından
bebeklerimiz kucağımızda diğer arkadaşlarımızdan birinin çakıl taşı sınırlı evce
gizine ziyarete giderdik. Arsada
bulduğumuz çakıllar, taşlar, dal parçaları, topraklar hatta çamurlar oyuncaklarımıza
eşlik eder, hayalimizde oluşturduğumuz mesut dünyamızda her biri ayrı bir anlam
kazanırdı.
Taşlar,
topraklar, misafirimize ikram ettiğimiz lezzetli pastalara, böreklere,
dönüşürdü mesela. Ya da şekilli düzgün bir taş parçası, bazen koltuk olurdu,
bazen sehpa.
O anda gerçek
olan hakikat değil, onlara bizim yüklediğimiz anlamdı…
Biz mutlu mesut
dünyamızda evcilik oynarken haylaz erkek çocukları sökün ederdi bir süre sonra.
Bağırış çağırış içinde arsayı dolduran oğlanların istediği futbol oynayacakları
bir alandı elbette.
Eh o zaman
oğlanlarla itişmeyi göze alamayan biz kızlar evimizi en yakın komşunun
kaldırımına taşırdık. Evden getirdiğimiz kilimlerin üzerinde oyunumuza devam
ederken bir yandan da afacan oğlanları seyrederdik.
Şevkle başlayan
futbol bir süre sonra kavgaya evrilirdi çoğunlukla. Dizleri yırtılmış,
ayakkabıları patlamış haylazlar, ter damlaları kirli yüzlerinde yol yol
çenelerine akarken bir birlerine dayılanıp kabararak haklıyı tespit etmeye
çalışırlardı.
Genelde bağırış
çağırışa dışarı çıkan emekli bir amca veya eteği belinde çaçaron bir komşu
teyze müdahale eder, Sonunda haylazlar topları kollarının altında arsayı terk
ederdi
Kim haklıydı ki…
Kim bilir… Ne
önemi vardıydı ki zaten. Önemli olan öfkelerini, saldırganlıklarını yöneltecekleri,
enerjileriniz boşaltacakları rakip oyuncular yani ortak düşmanlar bulmuş
olmalarıydı.
Bir zamanların
çocukları, şimdinin büyükleri olarak o oyunlara kavgalara devam ediyorlar
şevkle.
***
Oxford Sözlük
tarafından 2016 yılının kelimesi olarak seçilen bu kavram, etkin olarak
internet ve sosyal medyanın yaygınlaşması ile hayatımıza girdi.
Post turuth “Nesnel gerçeklerin belirli bir konu
hakkında kamuoyunu belirlemede duygulardan ve kişisel inançlardan daha az
etkili olması durumunu niteleyen bir sıfat” olarak tanımlıyor. Post-truth
Türkçeye hakikat ötesi olarak tercüme edildi.
Yani Post Truth kanaatlerin oluşmasında duyguların ve
kişisel inançların gerçeklerden çok daha etkili olduğu, insanların duygularını
harekete geçiren ve inanmak istedikleri içerikleri doğru kabul eden bir dönemi
ifade ediyor.
Bu dönemin en önemli özelliği ise yalan söylemenin
utanılacak bir şey olmaktan çıkması, sıradanlaşması ve insanların yalan
karşısında duyarsızlaşmasıdır.
.
Post-truth 2016
yılında tanımlanmış olmasına karşın somut olarak Körfez savaşı ile hayatımıza
girdi.
Körfez savaşını
milyonlar televizyon ekranında canlı olarak izledi. TV lirde görülen, geceyi
ıslıklarla yaran yıldız kayması ya da havai fişek kadar güzel görsel efektlerle
süslenmiş bir savaş oyunu iken, gerçek, o bombaların indiği yerdeki parçalanan
insanlar, yitirilen hayatlar ve yerle bir olan insanların evleri ve
yuvalarıydı.
Ama bu
görüntüler Irak’a barış götürülmesi olarak pazarlandı ve tuttu da. Daha yakın
zamanda yaşanan Vietnam ve Atom bombasının utancını yaşayan halk, bu söyleme
gönülden sarıldı.
Post-truth
kavramının hayatımıza yaygın olarak girmesi ise yeni iletişim kanallarının
çoğalması, internetin hayatımıza girmesi ve sosyal medyanın yaygınlaşması ile
oldu. Küçülüp hafifleyen ve her yere taşınabilen iletişim aygıtları sayesinde
bilgi her an ulaşılabilir durumdaydı. .Artık insanlar enformasyonun sadece
alıcısı değil aynı zamanda üreticisi konumunaydı.
Bu beraberinde
yaygın ve kontrolsüz bilgi akışını getirdi. Editörler ve genel yayın yönetmeni
gibi eşik bekçileri ile kontrolden geçirilen geleneksel medya etkisini
kaybetti. Ve sosyal medya yeni haber alma kaynağı haline geldi. Bu durum
beraberinde kontrol mekanizması olmayan sosyal medyayı her türlü manipülasyona,
dezenformasyona, çarpıtmaya müsait bir zemine de dönüştürdü. Yalan haberler
hızla yaygınlaştı, sonradan gerçek anlaşılsa bile ilki kadar rağbet görmedi.
Artık insanlar
için gerçek önemini yitirdi, hislerine ve duygularına hitap eden, kişisel
inançlarına uygun ve kendilerini daha iyi hissettiren içeriklere rağbet eder
oldu.
Bunun ne gibi
sonuçlarının olabileceği ABD seçimlerinde ve İngiltere’de Brexsit oylamasında somut
olarak ete kemiğe büründü.
11 Milyon olan
göçmen sayısının 30 milyon olduğunu savunan Trump seçim söylemini bu iddiası üzerine
kurdu. Ekonomik sorunlardan ve diğer olumsuz koşullardan şikâyetçi olan seçmen
üzerinde, bu durumun sorumlusunun göçmenler olduğunun iddia eden söylem
etkisini gösterdi. Daha sonra yalan olduğu ortay çıkmasına rağmen rakibi Hillary
ile ilgili yalan haberleri de ısrarla tekrarlayarak rakibini itibarsızlaştırdı
ve seçimlerin kazananı oldu.
Yine İngiltere’de
AB yükümlülüklerine dair gerçek olmayan iddialar hızla yayıldı ve halkın
algılarını etkileyerek referandumla İngiltere’nin AB den ayrılmasına giden
süreci başlattı.
Artık Körfez
savaşını TV ve radyolardan takip eden halk gibi pasif konumda olmamasına karşın
insanların alıcısı olduğu içerikler yine de çok fazla değişmedi. Hala” yalan da
olsa bana iyi hissettirecek şeyleri söyle” diyen bir kitle var yaygın olarak
Son zamanlar da
ülkemizde büyük kutuplaşmalarla mahalleler oluşturuldu. Bu mahallelerin
duvarları sosyal medyadan topladığımız içerikler ile örülüyor artık. Herkes
kendi dünya görüşüne fikirlerine uygun bir mahalle buluyor. İnsanlar sosyal
medya da gündelik hayatta olamayacağı kadar keskin fikirli, saygısız, nobran ve
acımasız.
Ya, içinde
olduğu topluma kendini kabul ettirebilmek için ya da zaten var olan kendi
fikirlerini destekleyecek argümanların başkaları tarafından da çokça dile getirilmesinden
kaynaklanan özgüvenle, insanlar alabildiğine pervasızca davranabiliyor.
Deneyimleri
kişiselleştiren algoritmalar da benzer içerikleri önümüze getiriyor.
Bu
farklı fikirler ve görüşlerden haberdar olmayan ya da olma zahmetine
katlanmayan insanların daha da keskinleşmesine birer fanatiğe dönüşmesine sebep
oluyor. Düşünsel konfor alanlarından çıkmak istemeyen bireyler mahallesinin
duvarlarını doğruluğu müphem bu sosyal medya argümanları ile taş taş tuğla
tuğla örüyor. Gerçek bilgiye ulaşma zahmetine katlanmayan insanımız, önüne
konulan enformasyonu kendi hayal dünyasına göre şekillendiriyor. Oyun oynayan
çocuklar gibi, hakikati görmek istemeden ona yüklediği anlam ile oyalanıyor.
Bu
malzemeler oldukça da işlevsel, yerine göre karşı mahalle olarak gördüğü
insanlara karşı silah olarak da kullanabiliyor. Sosyal medyada propaganda ve
manipülasyon amaçlı içerikler kolayca alıcı bularak hızla yayılıyor. Üretilen
sahte içeriklerle, bir görselin başka bir olayla özdeşleştirilmesi ile bilgi ve
görüntülerin çarpıtılması ya da tahrip edilmesi ile oluşan malzemeleri,
kendinden olarak görmedikleri insanlara silah gibi doğrultup, kıyasıya bir
savaşta kullanılıyor. İnsanlar bir nefret objesine dönüştürülüyor.
Evet,
artık insanlar gerçek olan değil, aynı dekore ettiği bir evde yaşar gibi ya da
evcilik oynayan çocukların yaptığı gibi kurgulanan bir hayatta yaşamayı tercih ediyor.
Toplumsal
olarak var olan mahallelerin duvarları alabildiğine yükseldi. Mahalleler arası
maç yapan çocuklar hiç olmazsa birbirlerini görerek yenişmeye çalışırken, artık
insanlar muhayyel düşmanlar üzerinden zafer kazanmaya çalışıyor.
Aslında gerçek
olan şu ki her mahalle bu şehrin içinde yaşıyor ve her kesin bir birine
ihtiyacı var.
Sağlıklı bir
toplum olabilmenin yolu, farklılıkların ahenkle birbirleri ile koordineli bir
şekilde çalışması ile mümkün.
Aslında
yükselttiğimiz duvarlar bize düşmanın dışarda kaldığı, korunaklı bir mahalle inşa etmiyor, tam aksine
içinde hapsolduğumuz, beraber olmanın güzelliklerinden mahrum olduğumuz bir
distopya inşa ediyor… Yalan mancınıklarına doldurularak karşı mahalleye
fırlatılan nefret, geri dönüp her mahalleyi vuruyor…
Yalan haber, manipülasyon ve deformasyonla beslenen nefret, öfke önce insanın kendisine zarar veriyor. Haklı çıkmak için çalışmaya harcanan enerji, karşıdakini anlamaya çalışmak için harcansa, ortak çabalarla inşa edilecek güzellikler, hepimizin yaşamını daha kaliteli ve mükemmel hale getirecek kuşkusuz.
































